Тоқыма, киім, аяқ киім және аксессуарлар өндірісін қамтитын жеңіл өнеркәсіп әлемдік экономиканың маңызды секторы болып табылады. Жеңіл өнеркәсіп тауарларының әлемдік нарығына тауарларды өндірумен және таратумен айналысатын миллиондаған кәсіпорындар кіреді. Өндірістік қуаттар бүкіл әлемде ірі индустриалды кешендерден бастап шағын шеберханаларға дейін таратылған. Nike, Adidas, Inditex, H&M сияқты және басқа да жаһандық компаниялар – өнімдердің кең ассортиментін ұсынатын және нарықтың әртүрлі сегменттерін қамтитын нарықтағы негізгі ойыншылар.

«QazIndustry» АҚ Жеңіл өнеркәсіп, ағаш өңдеу, жиһаз өнеркәсібін және құрылыс материалдары өндірісін дамыту дирекциясының сарапшылары жеңіл өнеркәсіп өнімдерін экспорттаушы елдердегі нарыққа талдау жүргізіп, олардың үкіметтерінің осы салаға қалай көмектесетінін анықтады.

Maximize Market Research есебіне сәйкес, 2023 жылы әлемдік тоқыма және киім өндірісінің көлемі 1 695,2 млрд. АҚШ долларын құрады. Ол 2030 жылға қарай орташа жылдық өсу қарқыны 7,4% құрап, 3 047,2 млрд. АҚШ долларына жетеді деп болжанып отыр.

Сонымен қатар, 2023 жылы жаһандық аяқ киім нарығы 387,7 млрд. АҚШ долларын құрады, ол 2030 жылға қарай орташа жылдық өсу қарқыны 5,9% құрап, 613,8 млрд. АҚШ долларына дейін өседі деп күтілуде.

Көптеген елдер жеңіл өнеркәсіп тауарларының ірі экспорттаушылары немесе импорттаушылары болып табылады. Ірі экспорттаушыларға Қытай, Бангладеш, Вьетнам, Үндістан және басқа да еңбек шығындары төмен және өнеркәсіптік базасы дамыған елдер кіреді. Сонымен қатар, АҚШ, Германия, Италия сияқты дамыған экономикалар да тоқыма және киім өнімдерінің ірі экспорттаушылары болып табылады.

Соңғы жылдары бұл нарық технологиялық инновациялар, тұтынушылардың қалауының өзгеруі және жаһандық экономикалық үрдістер сияқты әртүрлі факторлардың әсерінен айтарлықтай өзгерістерге ұшырады. Осы мақалада жеңіл өнеркәсіп тауарларының әлемдік нарығына әсер ететін әлемдік дамудың негізгі практикалары келтірілген.

Қытай

Қытай құбылмалы нарықтық жағдайларға тез бейімделу және жаңа технологияларды енгізу қабілетінің арқасында тоқыма өнеркәсібінде әлемдік көшбасшы болып табылады.

Соңғы жылдары Қытай өндірістік процестерді автоматтандыруға, соның ішінде өнеркәсіптік роботтар мен өндірісті басқарудың автоматтандырылған жүйелерін пайдалануға инвестицияларды едәуір арттырды. Бұл еңбек шығындарын азайтып, өнімділікті арттыруға және өнім сапасын жақсартуға мүмкіндік береді. Өнеркәсіптік роботтар мен автоматтандырылған басқару жүйелерін пайдалану еңбек шығындарын 20%-ға қысқартуға және өнімділікті 15%-ға арттыруға мүмкіндік берді.

Сондай-ақ Қытай беріктік, тозуға төзімділік, су өткізбейтін және бактерияға қарсы қасиеттер сияқты мата сипаттамаларын жақсарту үшін жаңа тоқыма материалдары мен химиялық технологияларды белсенді түрде дамытуда. Ел ғылыми зерттеулерге инвестиция салады және инновациялық материалдарды әзірлеу үшін жетекші университеттермен және ғылыми орталықтармен ынтымақтасады. 2023 жылы жаңа тоқыма материалдарына инвестиция көлемі 5 млрд. АҚШ долларынан асты.

Қытай қатаң экологиялық стандарттар мен нормаларды енгізе отырып, тоқыма өнеркәсібіндегі экологиялық тұрақтылық мәселелеріне көбірек көңіл бөлуде. Ағынды суларды тазарту және қалдықтарды қайта өңдеу технологияларын енгізетін компанияларға мемлекеттік субсидиялар мен жеңілдіктер шамамен 2 млрд. АҚШ долларын құрады. Сондықтан ағынды суларды тазарту, қалдықтарды қайта өңдеу және экологиялық таза материалдарды пайдалану технологияларын енгізу көптеген қытайлық компаниялар үшін басымдыққа айналып отыр.

Үндістан

Үндістан тоқыма өндірісінің бай дәстүрімен жергілікті өндірушілердің тұрақтылығы мен қолдауына баса назар аудара отырып, тоқыма өнеркәсібін белсенді түрде дамытуда. Үндістан әлемдегі ең ірі органикалық мақта өндірушілерінің бірі болып табылады және тоқыма өнеркәсібінде экологиялық таза әрі төзімді материалдарды пайдалануды белсенді насихаттайды. Үкімет пен жеке компаниялар органикалық мақта өсіру және табиғи бояғыштарды пайдалану жөніндегі бағдарламаларды қолдайды.

Үнді тоқыма өнеркәсібі өнеркәсіптегі өндіріс пен жұмыспен қамтудың едәуір бөлігін құрайтын шағын және орта бизнеске аса тәуелді. Үндістан үкіметі жабдықты жаңартуға, өндірістік процестерді жақсартуға және халықаралық нарықтарға шығуға көмектесу арқылы ШОБ-қа қаржылық және техникалық қолдау көрсетеді. Жеңілдіктерге салықты азайту, жеңілдетілген несиелерге қол жеткізу және жабдықты жаңарту субсидиялары кіреді. 2023 жылы үкімет ШОБ-ты қолдауға шамамен 1,2 млрд. АҚШ долларын бөлді.

Үндістан өнім сапасын жақсарту және өнімділікті арттыру үшін тоқыма өнеркәсібі жұмысшыларының біліктілігін арттыру және оқыту бағдарламаларына белсенді инвестиция салуда. Білім беру мекемелерімен және кәсіптік қауымдастықтармен ынтымақтастық оқыту мен кәсіптік оқытудың жоғары стандарттарын қамтамасыз етуге көмектеседі. Осы бағдарламалар аясында 500 мыңнан астам қызметкер оқытудан өтті, бұл өнім сапасын арттырып, өнімділікті 10%-ға арттыруға ықпал етті.

Бангладеш

Бангладеш өндіріс шығындары мен ірі өндірістік қуаттылығының арқасында әлемдегі ең ірі тоқыма және киім өндірушілерінің бірі болып табылады. Тоқыма өнеркәсібі Бангладеш экономикасында маңызды рөл атқарады, 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етеді, олардың көпшілігі әйел адамдар.

Бангладеш үкіметі өндірістік қуаттылықты жаңарту үшін салықтық жеңілдіктер мен субсидиялар беру арқылы тоқыма өнеркәсібін белсенді қолдайды. 2023 жылы тоқыма кәсіпорындарын қолдау бағдарламаларына, соның ішінде жаңа жабдықтар сатып алуға және инфрақұрылымды жақсартуға арналған гранттарға шамамен 500 млн. АҚШ доллары бөлінді. Аталмыш шаралар Бангладеш өнімдерінің әлемдік нарықтағы өнімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған.

Бұдан басқа, ел тоқыма фабрикаларындағы еңбек жағдайларын жақсартуға және қауіпсіздікті арттыруға назар аударады. 2013 жылы ғимараттың құлауы 1100-ден астам адамның өмірін қиған Рана-Плазадағы қайғылы оқиғадан кейін үкімет пен халықаралық ұйымдар қауіпсіздік стандарттарын жақсарту үшін шаралар қабылдады. Қауіпсіз және салауатты еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге бағытталған қатаң ережелер мен нормалар енгізілді.

Соңғы жылдары Бангладеш су тұтынуды азайту және қайта өңделген материалдарды пайдалану технологияларын енгізу арқылы тұрақты өндіріске баса назар аударуда. Үкімет күн және жел сияқты жаңартылатын энергия көздерін пайдалану бастамаларын да қолдайды, бұл тоқыма өнеркәсібінің көміртегі ізін азайтуға көмектеседі.

Түркия

Түркия тоқыма өнеркәсібінің маңызды өндірістік орталығы болып табылады, оның жоғары сапалы маталары мен стратегиялық орналасуы еуропалық және таяу шығыс нарықтарына қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Түрік компаниялары жаңа материалдарды әзірлеу және озық өндірістік процестерді енгізу арқылы инновациялар мен технологияларға белсенді инвестиция салады. 2023 жылы Түркияда жабдықтарды жаңғыртуға, өндірістік процестерді автоматтандыруға және жаңа тоқыма материалдарын әзірлеуге бағытталған инвестициялар көлемі 1,2 млрд. АҚШ долларынан асты. Инвестициялар өнімнің сапасын арттыруға және Түркияның әлемдік нарықтағы позициясын нығайтуға ықпал етеді.

Сондай-ақ, ел су тұтынуды және көмірқышқыл газының шығарындыларын азайту технологияларын енгізе отырып, тұрақты өндіріске көп көңіл бөледі. 2023 жылы Түркиядағы 300-ден астам тоқыма кәсіпорны экологиялық тұрақтылық сертификаттарын алды, бұл олардың экологиялық таза өндірісті ұстанатындығын растайды.

Түркия үкіметі тоқыма фабрикаларында жабдықтарды жаңарту және еңбек жағдайларын жақсарту үшін салықтық жеңілдіктер мен субсидиялар беру арқылы тоқыма саласын қолдайды. 2023 жылы бұл мақсаттарға шамамен 500 млн. АҚШ доллары бөлінді.

Түркия дайын киімдерді, әсіресе джинсы мен тоқылған бұйымдарды өндіру мен экспорттауда да көшбасшы болып табылады. LC Waikiki және Koton сияқты түрік брендтері тек ішкі нарықта ғана емес, сонымен қатар шетел нарығында да танымал, мұның өзі экспорттың өсуіне ықпал етеді.

АҚШ

АҚШ-та тоқыма және сән индустриясының венчурлік қорлардан, бизнес-инкубаторлардан және акселераторлардан айтарлықтай қолдау алуы жаңа идеялар мен технологиялардың дамуына ықпал етеді. 2023 жылы АҚШ-тағы тоқыма стартаптарына инвестиция 2 млрд. АҚШ долларынан асты, бұл жас компаниялардың нарыққа тезірек шығып, өндірісті ұлғайтуына көмектесті. Америкалық компаниялар түсін өзгерте алатын, температураны реттей алатын немесе денсаулығын бақылай алатын ақылды маталар сияқты инновациялық тоқыма материалдарын белсенді түрде дамытуда. Осы инновациялар елдің экспорттық әлеуетінің өсуіне ықпал ете отырып, спорттық киімдерде, медициналық тоқыма бұйымдарында және әскери киімдерде кеңінен қолданылады.

АҚШ тұрақты өндіріске және қалдықтарды азайтуға да көп көңіл бөледі. 2023 жылы экологиялық таза бояғыштарды пайдалану, су тұтынуды азайту және тоқыма қалдықтарын қайта өңдеу бағдарламаларын енгізуді қоса алғанда, тұрақты өндіріс бастамаларына шамамен 1 млрд. АҚШ доллары бөлінді. Компаниялар қайта өңделген материалдарды пайдалану және жабық өндіріс циклдерін енгізу арқылы қоршаған ортаға әсерді азайтуға тырысады.

Германия

Германия өзінің озық технологиялары мен инновацияларымен тоқыма технологиясының көшбасшысы және тұрақты тоқыма өнеркәсібін дамытуда белсенді қатысушы болып табылады. Бұл тоқыма зерттеулері мен инновациялардың жетекші орталығы.

Неміс компаниялары медицинадан бастап автомобиль өнеркәсібіне дейін әртүрлі салаларда қолданылатын ақылды маталар мен наноматериалдарды белсенді түрде дамытуда. Германия тоқыма өндірісіне цифрлық технологиялар мен автоматтандыруды да белсенді енгізуде.

2023 жылы тоқыма өнеркәсібін цифрландыруға инвестиция көлемі шамамен 2 млрд. еуроны құрады. Жасанды интеллект пен өндірісті басқарудың автоматтандырылған жүйелерін пайдалану тиімділікті арттыруға және шығындарды азайтуға мүмкіндік береді. Германия гранттар мен субсидиялар арқылы тоқыма өнеркәсібіндегі ғылыми зерттеулер мен әзірлемелерді қолдайды. Университеттер, ғылыми-зерттеу институттары және өнеркәсіп арасындағы ынтымақтастық өндіріске жаңа технологияларды жылдам енгізуге ықпал етеді.

Италия

Италия өзінің сан ғасырлық дәстүрлері мен бөлшектерге назар аударуының арқасында жоғары сапалы маталар мен дизайнерлік киімдерді өндіруде әлемдік көшбасшылардың бірі болып табылады. Итальяндық өндірушілер халықаралық нарықта үлкен сұранысқа ие жоғары сапалы маталарымен және дизайнерлік киімдерімен танымал. Gucci, Prada және Versace сияқты жетекші сән үйлері сән әлемінде стандарттарды белгілейді және олардың өнімдері итальяндық сапа мен стильдің символы болып табылады.

Итальяндық өндірушілер маталарды тоқу мен өңдеудің дәстүрлі әдістерін қолдануды жалғастыруда, бұл өнімнің жоғары сапасы мен бірегейлігін сақтауға мүмкіндік береді. Италиядағы тоқыма өндірісінің шамамен 15%-ы дәстүрлі әдістерді қолдана отырып жасалады, бұл мәдени мұраны сақтаудың маңыздылығын көрсетеді. Италия тұрақты өндіріске ұмтыла отырып, экологиялық таза технологиялар мен материалдарды да белсенді түрде енгізуде. Жетекші өндірушілер органикалық мақта және қайта өңделген материалдар сияқты жаңартылатын ресурстарды пайдаланады, мұның өзі қоршаған ортаға жағымсыз әсерлерді азайтуға көмектеседі.

Франция

Сән мен дизайн мұрасына бай Франция тоқыма өнеркәсібіндегі жетекші елдердің бірі болып табылады. Француз өндірушілері бөлшектерге және жоғары сапа стандарттарына назар аударатынымен танымал. Chanel, Louis Vuitton және Dior сияқты жетекші сән үйлері әлемдік сән үрдістерін белгілейтін эксклюзивті топтамаларымен танымал.

Франция тоқыма саласындағы инновациялар мен тұрақты дамуды белсенді қолдайды. 2023 жылы Франция үкіметі тұрақты өндірісті қолдау және экологиялық таза технологияларды дамыту үшін шамамен 1 млрд. еуро бөлді. Француз компаниялары қалдықтарды азайтуға және тоқыма бұйымдарының өмірлік циклін ұзартуға тырысып, айналмалы экономика қағидаттарын енгізуде. Жетекші өндірушілер органикалық материалдар мен қайта өңделген тоқыма талшықтарын пайдаланады, бұл қоршаған ортаға жағымсыз әсерлерді азайтуға көмектеседі. Сонымен қатар, Франция жаңа тоқыма материалдарының ғылыми зерттеулері мен әзірлемелерін қолдайды. Француз университеттері мен ғылыми-зерттеу орталықтары өндіріске жаңа әзірлемелерді енгізіп, өнім сапасын жақсартуға мүмкіндік беретін өнеркәсіппен белсенді ынтымақтасады.

Жапония

Жапония өзінің озық технологияларымен және инновациялық тәсілдерімен әлемдік тоқыма өнеркәсібінде маңызды орын алады. Жапондық компаниялар ақылды маталар мен нано-тоқыма сияқты жоғары технологиялық материалдарды белсенді түрде дамытуда. 2023 жылы тоқыма өнеркәсібіндегі зерттеулер мен әзірлемелерге инвестиция шамамен 1 млрд. АҚШ долларын құрады, бұл Жапонияға инновациялар мен жоғары сапалы тоқыма материалдарында көшбасшы болып қала беруге мүмкіндік берді.

Күншығыс елі сапалы синтетикалық талшықтарымен және технотекстильдерімен танымал, олар автомобиль, медицина және құрылыс сияқты әртүрлі салаларда қолданылады. Toray Industries және Teijin сияқты жапондық компаниялар температураны, ультракүлгін сәулелерден қорғауды және басқа қасиеттерді реттей алатын көміртекті талшықтар мен функционалды маталарды қоса алғанда, озық материалдарды әзірлеуде.

Инновациялардан басқа, Жапония тұрақты өндіріске де көп көңіл бөледі. Компаниялар су тұтынуды және көмірқышқыл газының шығарындыларын азайту технологияларын белсенді түрде енгізеді, сондай-ақ қайта өңделген материалдарды пайдаланады.

Жапондық өндірушілер органикалық мақта және қайта өңделген материалдар сияқты жаңартылатын ресурстарды белсенді пайдаланады, бұл қоршаған ортаға жағымсыз әсерлерді азайтуға көмектеседі.

Тоқыма өнімдерінің экспорты ел экономикасының маңызды бөлігі болып табылады. Жапондық тоқыма өнімдерінің негізгі экспорттық нарықтары Азия, Еуропа және Солтүстік Америка елдері болып табылады.

Жапония үкіметі жаңа материалдар мен технологияларды дамытатын компанияларға гранттар мен субсидиялар беру арқылы тоқыма өнеркәсібін қолдайды. 2023 жылы бұл мақсаттарға шамамен 500 млн. АҚШ доллары бөлінді, бұл жапондық компанияларға зерттеулер мен әзірлемелерге инвестиция салуды жалғастыруға мүмкіндік берді. Сондай-ақ, жабдықты жаңартуға және өндіріс процестерін жақсартуға көмектесетін шағын және орта бизнесті қолдау бағдарламалары бар.

Мысыр

Мысыр өзінің тарихи дамыған тоқыма өнеркәсібімен әлемдік нарықта маңызды рөл атқарады. Ел премиум киімдер мен төсек-орын жабдықтарын өндіруде қолданылатын мысыр мақтасы деп аталатын жоғары сапалы мақтасымен танымал. Соңғы жылдары Мысыр өз өнімдерінің өнімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ұмтылып, тоқыма саласын жаңғыртуға белсенді инвестиция салуда.

2023 жылы Мысыр үкіметі тоқыма фабрикаларында жабдықтар мен технологияларды жаңартуға 1,5 млрд. АҚШ долларын инвестициялау жоспарын жариялады. Бұл инвестициялар өндірістік қуаттарды жаңартуға және озық технологияларды енгізуге бағытталған, мұның өзі өндірістің сапасы мен тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы күш-жігер аясында 50-ден астам тоқыма фабрикаларын жаңарту және мың адамға жаңа жұмыс орындарын ашу жоспарлануда.

Мысыр су тұтынуды азайту және органикалық материалдарды пайдалану технологияларын енгізу арқылы тұрақты өндіріске де назар аударады. Аталмыш шаралар қоршаған ортаға теріс әсерді азайтып, халықаралық нарықтардағы мысыр тоқыма өнімдерінің имиджін жақсартуға көмектеседі.

Тоқыма экспорты Мысыр экономикасының маңызды бөлігі болып табылады. Мысыр тоқыма өнімдерінің негізгі экспорттық нарықтары Еуропа, Солтүстік Америка және Таяу Шығыс елдері болып табылады.

Тоқыма өнеркәсібін қолдау үшін Мысыр үкіметі озық технологиялар мен тұрақты практикаларды енгізетін компанияларға айтарлықтай салықтық жеңілдіктер мен субсидиялар береді. 2023 жылы бұл мақсаттарға шамамен 500 млн. АҚШ доллары бөлінді, бұл көптеген кәсіпорындарға жабдықтарын жаңартуға және өндірістік процестерді жақсартуға мүмкіндік берді. Бұдан басқа, халықаралық нарықтарда бәсекеге түсуге көмектесетін шағын және орта бизнесті қолдау бағдарламалары бар.

Мысыр тоқыма дизайнын дамытуға және жұмысшылардың біліктілігін арттыруға да баса назар аударады. 2023 жылы үкімет жұмысшыларды жаңа дағдылар мен технологияларға үйретуге бағытталған бірнеше білім беру бағдарламаларын іске қосатынын жариялады. Бұл бағдарламаларға мысыр тоқыма өнімдерінің сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал ететін тоқыма дизайны, өндірісті басқару және тұрақты өндіріс жөніндегі курстар кіреді.

Марокко

Марокко өзінің стратегиялық географиялық орналасуына және еуропалық нарыққа қолжетімділігіне байланысты Африкадағы тоқыма өнеркәсібінің маңызды орталығына айналды. Ел шетелдік инвесторларды тарта отырып, өндірістік қуаттарды жаңғырта отырып, тоқыма секторын белсенді дамытуда. Марокколық компаниялар озық технологияларды енгізіп, тұрақты өндіріске назар аударады.

Марокко үкіметі экологиялық таза технологиялар мен қайта өңдеуді жүзеге асыратын компанияларға айтарлықтай салықтық жеңілдіктер мен субсидиялар ұсынады. 2023 жылы тоқыма саласын қолдауға шамамен 400 млн. АҚШ доллары бөлінді, бұл көптеген кәсіпорындарға жабдықты жаңартып, өндірістік процестерді жақсартуға мүмкіндік берді. Осы шаралар әлемдік нарықта мароккалық тоқыма өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етеді.

Марокко тоқыма саласы қызметкерлерінің біліктілігін арттыру және оқыту бағдарламаларын да белсенді дамытуда. 2023 жылы жаңа технологиялар мен тұрақты өндірісті оқытуға бағытталған бірнеше білім беру бағдарламалары іске қосылды. Бұл бағдарламаларға тоқыма дизайны, өндірісті басқару және озық материалдарды пайдалану жөніндегі курстар кіреді.

Бұдан басқа, марокколық компаниялар еңбек жағдайларын жақсартуға және өндірістегі қауіпсіздікті арттыруға назар аударады. Үкімет пен халықаралық ұйымдар еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау стандарттарын енгізу бойынша бірлесіп жұмыс істейді, мұның өзі тоқыма саласының қызметкерлері үшін қолайлы жағдайлар жасауға ықпал етеді.

Бразилия

Бай аграрлық әлеуеті бар Бразилия мақта мен жүн сияқты тоқыма талшықтарының маңызды өндірушісі болып табылады. Ел ішкі және сыртқы нарыққа назар аудара отырып, тоқыма өнеркәсібін белсенді түрде дамытуда.

Бразилиялық компаниялар су тұтынуды азайту және органикалық материалдарды пайдалану технологияларын енгізу арқылы тұрақты өндіріске белсенді инвестиция салуда. 2023 жылы 200-ден астам тоқыма кәсіпорны экологиялық тұрақтылық сертификаттарын алды, бұл олардың экологиялық таза өндірісті ұстанатындығын растайды. Бразилия үкіметі тоқыма өнеркәсібіндегі шағын және орта бизнесті жабдықты жаңарту және өндіріс процестерін жақсарту үшін гранттар мен субсидиялар беру арқылы қолдайды. 2023 жылы бұл мақсаттарға шамамен 600 млн. АҚШ доллары бөлінді.

Бразилия үшін ғылыми зерттеулер мен жаңа тоқыма материалдарын әзірлеуге инвестиция салу да басымдық болып табылады. Биологиялық ыдырайтын маталар мен өнімділігі жақсартылған материалдар сияқты жаңа тоқыма материалдары сәннен медицинаға дейін әртүрлі салаларда қолданылады.

Бразилияда тоқыма өнеркәсібіндегі шағын және орта бизнесті қолдау бағдарламалары да маңызды рөл атқарады. 2023 жылы үкімет қаржыландыруға, тәлімгерлікке және ресурстарға қолжетімділікті қоса алғанда, шағын және орта бизнесті қолдауға шамамен 400 млн. АҚШ долларын бөлді. Бұл бағдарламалар шағын және орта бизнеске жабдықты жаңартуға, өндіріс процестерін жақсартуға және халықаралық нарықтарға шығуға көмектеседі, мұның өзі бразилиялық тоқыма өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігінің артуына ықпал етеді.

Қазақстан

Қазақстанның жеңіл өнеркәсібі өсу мен даму үшін айтарлықтай әлеуетке ие. 2023 жылы тоқыма бұйымдарын өндіру көлемі шамамен 120 млрд. теңгені, киім – 80 млрд. теңгені, аяқ киім және былғары бұйымдар – 17 млрд. теңгені құрады. Сонымен  бірге, тоқыма бұйымдары бойынша өсу резервтері 560 млрд. теңгені, киім бойынша – 1 600 млрд. теңгені, аяқ киім мен былғары бұйымдары бойынша – 470 млрд. теңгені құрайды (2023 жылғы импорт деректері бойынша).

Бұған қол жеткізу үшін ШОБ-ты қолдау және қызметкерлердің біліктілігін арттыру бойынша мақсатты күш-жігер қажет. Табысты әлемдік практикаларды енгізу Қазақстанға экономикалық өсуге және жаңа жұмыс орындарын құруға ықпал ете отырып, өз өнімдерінің халықаралық нарықтардағы бәсекеге қабілеттілігін жақсартуға көмектеседі. Мемлекеттік қолдау және осы бағыттарға инвестициялар қазақстандық жеңіл өнеркәсіп үшін табыстың негізгі факторлары болады.

Бүгінгі  күні мемлекет жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындарына жабдықтарды жаңғыртуға және жаңа технологияларды енгізуге субсидиялар мен гранттар арқылы қаржылық қолдау көрсетеді. 2023 жылы мұндай қолдау көлемі 10 млрд. теңгеден асты. Бұдан басқа, жеңіл өнеркәсіпке инвесторларды тарту үшін инвестициялық келісімшарттар мен АЭА шеңберінде жеңілдікті кредиттер, салықтық жеңілдіктер беріледі.

Қытай мен Түркияның тәжірибесі көрсеткендей, өндірістік процестерді автоматтандыруға және өнеркәсіптік роботтарды енгізуге инвестициялар өнімнің өнімділігі мен сапасын едәуір арттыра алады. Қазақстан өндіріске озық технологияларды енгізу үшін жетекші технологиялық компаниялармен және білім беру мекемелерімен ынтымақтастықты белсенді дамытуы керек.